| 24
Temmuz 1923 |
Yunan
Hükûmetinin Lozan hukukuna göre Türk azınlığa karşı
yükümlülüğü:
Yunanistan; Batı Trakya Türk azınlığının doğum,
vatandaşlık, dil, ırk ve din ayrımı yapılmaksızın yaşam
ve özgürlüklerinin korunmasını; ibadet serbestliğini;
dolaşım ve göç etme özgürlüğünü; yasalar önünde eşitliğini;
çoğunluğun yararlandığı siyasi ve sosyal haklardan yararlanmasını;
özel hayatta, ticarette, dinde, basın-yayında, kamu
organları ile ilişkiler ve mahkemelerde Türkçe'nin serbestçe
kullanılmasını; Türklerin yardım, din ve sosyal amaçlı
kurumlar ve okullar kurma ve yönetme hakkını; her iki
dilde de eğitim veren ilkokullar kurmayı ve dinî kurum
ve vakıflar için tam himaye sağlamayı kabul etmiştir.
|
| 1927
|
"İskeçe
Türk Birliği" derneğinin kuruluşu.
Tüzüğünde belirtilen amacı:
"Türk inkılâbının yarattığı kültürel, sosyal ve dinsel
değişiklikleri, Batı Trakya Türkleri arasında yaymak
ve gerçekleştirmektir."
|
| 1928
|
" Gümülcine
Türk Gençler Birliği " derneğinin kuruluşu.
|
| 1936
|
-Batı
Trakya Türk Öğretmenler Birliği'nin kuruluşu.
Derneğin amacı:
"Türk okullarında ilerleme kaydedilmesi için ortamın
ve imkanların yaratılması; Türk öğrencilere resmi dilin
öğretilmesi; Türk okullarında okutulan kitapların basılması;
Türk öğretmenlerin devlet memuru olarak tanınmasına
çalışılması."
-Okul kitaplarına yönelik 132 sayılı yasanın çıkışı.
|
| 28
Eylül 1949 |
Batı
Trakya azınlık cemaatinin yönetim kurullarının belirlenmesi
ve yetkileri ile ilgili Kral iradesinin ilanı.
İradenin 7nci maddesi:
"Cemaat yönetim kurulları, hükümleri altındaki şehir
azınlık okullarını yönetecekler ve buralarda görev alacak
olanların atanması veya görevden alınması yetkisine
sahip olacaklardır."
Bununla 2345/1920 sayılı yasanın bir bölümü hayata geçirilir
ve cemaat yönetim kurullarının 3 yılda bir yapılan seçimle
iş başına gelmeleri sağlanır.
|
| 1967
|
Cunta
Yönetiminin, 1950'den beri 3 yılda bir yapılan seçimlerle
iş başına gelen cemaat yönetim kurullarını dağıtması,
yerlerine atamayla yeni heyetler görevlendirmesi
( 65 sayılı yasa ile).
|
| 1970
|
"Vaaz
ve İrşad Heyeti" kurulması.
Gümülcine Müftüsü'nün girişimiyle, müftülüğe bağlı
olarak kurulur, dolaşarak vaaz veren yüksek tahsilli
30 din görevlisinden oluşur. Azınlık sorunlarına da
aktif biçimde eğilir.
|
| 07
Ocak 1970 |
"Gümülcine
Türk Gençler Birliği" tabelasındaki "Türk" isminin kaldırtılması.
|
| 21
Ocak 1972 |
Okul
encümenlerinin yetkilerini ortadan kaldıran ve eğitimde
baskıya artıran 1109 sayılı kanun hükmünde kararnamenin
yürürlüğe girmesi
"Türk Okulu" isimleri "Azınlık Okulu" olarak değiştirilir,
okul encümenlerinin yetkileri ellerinden alınır.
|
| 1977
|
Batı
Trakya azınlık okullarına ilişkin 694 sayılı yasanın
çıkışı.
Azınlık okulları yönetiminin Cemaat Yönetim Kurullarından
alınıp valilere verilmesi.
|
| 1980
|
"Azınlık
Yüksek Kurulu" kurulması.
Olayların zorlaması ile doğan, resmi olmayan, fiili
ve gönüllü bir örgütlenmedir. Gün geçtikçe artan sorunlara
ortak çare üretmek ve ortak tepki koymak amacıyla doğmuştur.
Kurul üyeleri; eski ve yeni müftüler, milletvekilleri,
dernek başkanları, nahiye müdürleri, belediye meclis
üyeleri ve gazetecilerdir.
|
| 1982
|
Batı
Trakya Müslümanları Yüksek Tahsilliler Derneği'nin kurulması.
|
| 01-02
Aralık 1983 |
Gümülcine
Türk Gençler Birliği'nin ve Batı Trakya Türk Öğretmenler
Birliği'nin tabelalarının polis tarafından indirilmesi.
|
| 20
Temmuz 1984 |
Kıbrıs
Barış Harekâtı'nın 10. Yıldönümünde, daha önce okul
isimlerinden çıkarılan Türk sözünün, PASOK hükümetince
dernek isimlerinden de çıkarılması.
Türkiye'deki 43 Rum azınlık derneğinin 3'ünde (
Balıklı Rum Hastanesi Yoksul-Hasta ve İhtiyarlara Yardım
Derneği, Beyoğlu Merkez Rum Kız Lisesi Mezunları Derneği,
Büyükada Rum Yetimhanesi Yoksul ve Öksüzlere Yardım
Derneği); 5 Rum vakıf kuruluşunun hepsinde "Rum" sözcüğü
yer almaktadır. Balıklı Rum Hastanesi Vakfı, Büyükada
Rum Yetimhanesi Vakfı, Zapion Kız Rum Lisesi Vakfı,
Yuvakimion Rum Kız Lisesi Vakfı, Fener Rum Erkek Lisesi
Vakfı.
|
| Kasım
1984 |
İsminde
"Türk" sözcüğü bulunan 3 derneğin mahkeme kararı ile
kapatılması.
İskeçe Türk Birliği, Gümülcine Türk Gençler Birliği,
Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği.
|
| 20
Kasım 1987 |
Yunan
Yargıtayı'nın; İskece Türk Birliği, Gümülcine Türk Gençler
Birliği, Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği tüzel
kuruluşlarının tabela ve tüzüklerinde Türk kelimesini
kullandıkları için 1984'teki kapatılma kararlarını,
kesin hüküm haline getirmesi;
Azınlığın bu kapatma kararını 5 Ocak 1988'de öğrenmesi.
Yunan hükümet sözcüsünün; "Batı Trakya'da Türk değil,
Yunanlılardan farklı bir kökenden gelen müslümanlar
yaşamaktadır" demesi; Ankara'nın sert tepki göstermesi,
Batı Trakya'da gerginlik başlaması, tırmanışın 29 Ocak
1988 olaylarını doğurması.
|
| Ekim
1991 |
"Ülkemiz
Yunanistan" Jeune Afrique dergisi:
Lozan Antlaşması, azınlığa
kendi temsilcilerini seçme hakkı veriyor.
1967'den bu yana, yasal
bir engel bulunmamasına rağmen, azınlık mensupları
ne toprak satın alabiliyor, ne de evlerini tamir ettirebiliyor.
Türkler, ehliyet almıyor,
eczane açamıyor, ev yaptıramıyor.
Şubat 1991 döneminde
vatandaşlıktan atılan 544 azınlık mensubu, daha önce
Türkiye'ye göç etmiş bulunan 450 bin kişiye katıldı.
|
| Ocak
1995 |
İki
ildeki Türk Öğretmenlerin, sosyal amaçlarla bir dernek
kurmak için başvurusu, isteklerinin Şubat 1995'te reddedilmesi.
Yunanistan vatandaşı olan bu öğretmenlere sosyal
amaçlı bir dernek kurma izni vermeyen Yunanistan'da;
|
| 26
Nisan 1996 |
Avrupa
Güvenlik ve İş Birliği Komisyonu'nun Washington'da İnsan
Hakları Komisyonu'nun binasında, Batı Trakya Türklerinin
durumu, haklılıkları konusunda bir panel düzenlemesi;
Yunan baskı ve ayrımcılığının dile getirilmesi.
Panelin adı "Yunanistan'da Türk Azınlığı".
Panel Başkanı Helsinki İnsan Hakları Gözcülüğü'nden
Christopher Panico'nun tartışılmak üzere sıraladığı
sorunlar: ·
Yunan Hükümeti hâlâ
Türk azınlığın varlığını kısıtlamasız olarak tanımıyor.
Kurumların adlarında Türk isimlerinin kullanılması
yasaktır. Merhum Dr. Sadık Ahmet'in, 1989 seçim kampanyasında
Türk ve Türkçe kelimeleri kullanması dolayısıyla hakları
ihlal edilmiştir. ·
Yunan vatandaşlık yasasının
19uncu maddesine dayanılarak, Türkler keyfi şekilde
vatandaşlıktan mahrum edilmektedir. Ülkeyi uzunca
bir süre terk ettiklerinde keyfi olarak vatandaşlıktan
çıkarılmaktadır. 1994'te 42, 1995'te 72, 1993'te 123
kişi bu şekilde vatandaşlıktan mahrum bırakılmıştır.
·
Lozan ve diğer anlaşmalara
göre, cemaatin, dini liderleri olan müftüyü seçme
hakkı vardır. Buna rağmen Yunan Hükümeti, 1990'da,
müftüleri atama kararı aldı ve şimdi ikili bir müftü
sistemi ortaya çıktı; biri atanan, biri seçilen. Geçen
yıl seçilen müftülerden birine, Mehmet Emin Aga'ya
10 ay hapis cezası verildi. Cezanın yarısını yattı,
yarısı için kefalet ödedi. ·
Yunan yerleşim bölgelerine
kıyasla, Türk bölgelerinin etraflarındaki alt yapı,
elektrik, kanalizasyon gibi kamu hizmetlerinin sağlanması
konusunda bir ayrımcılık gözükmektedir. ·
Türklerin; Lozan Anlaşması,
1953 İnsan Haklarının Korunması için Avrupa Konvansiyonu
ve Ulusal Azınlıklarla ilgili AGİK dokümanına göre;
seyahat özgürlüğü, inanç ve din hürriyetini özgürce
kullanma, kanun önünde eşitlik ve cemaat için bir
takım kültürel, dini, sosyal enstitüleri ve okulları
yönetim hakkı vardır. ·
Türklerin kamu sektöründe
çok az temsil edildikleri iş ayrımcılığı da bir başka
sorundur.
|
| 27
Haziran 2000 |
Avrupa
Komisyonu Irkçılıkla Mücadele Komitesinin, Avrupa Konseyi'ne
Yunanistan'la ilgili ikinci raporunu sunması.
Raporda; Batı Trakya Türklerinin ifade özgürlüklerinin
sınırlandığı; kendilerini "Türk" olarak tanımlayabilmelerine
rağmen, toplum olarak tanımlamalarının yasak olduğu;
bu yüzden de azınlık derneklerinin de Yunan devleti
tarafından kabul edilmediği; bildirilir. Yunanistan'ın
örgütlenme özgürlüğünü sınırlandırdığı açıklanır.
|
| 06
Temmuz 2000 |
Avrupa
İnsan Hakları Mahkemesi, İskeçe Eczacılar Derneği'ne
beş yıldır üye alınmadığı için eczane açamayan bir Türk'ün
açtığı davayı kabul eder ve Yunanistan'ı tazminat ödemeye
mahkûm eder.
|