Bölgede ilk Türk yerleşimi; Orta Asya'dan Balkanlara göç eden İskit Türkleri'nin bölgeye gelişi;
M.S. 4. Y.Y. da Hunların, 5. Y.Y. da Avarların, 9. Y.Y. da Peçeneklerin, 11. Y.Y. da Kuman Türkleri'nin bölgeye yerleşmesi;
Kuman Türklerine, Osmanlı Türklerine yardım etmelerinden dolayı pomaga (Pomak) denilmesi (Slav dilinde "yardım eden" anlamında).

Lala Şahin Paşa tarafından Edirne'nin Fethi, Batı Trakya'ya Osmanlı Türklerin yerleşmeye başlamaları, Dimetoka şehrinin I. Murat tarafından Osmanlı Devleti'nin geçici başkenti yapılması (Harita-1).

Gazi Evrenos Beyin Gümülcine'yi Fethi

Edirne'nin Osmanlı Devletinin başkenti olması.

Sırplara karşı Çirmen zaferi ve İskeçe, Kavala, Drama, Serez bölgelerinin ele geçirilmesiyle Batı Trakya fethinin tamamlanması (Harita-1).

Batı Trakya'nın 549 yıl Türk hakimiyetinde kalması ve fethinden sonra bölgenin Türkleşmesi.

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Edirne'nin Ruslar tarafından işgali.

Osmanlı-Rus Edirne Antlaşması;
Yunanistan'a bağımsızlık verilmesi, Grek İmparatorluğu projesinin ilk adımının gerçekleşmesi, Yunanistan'ın Megali İdea yolunda ilerlemeye başlaması ve Batı Trakya sorununun temelinin atılması.

Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) .

Edirne'nin Ruslar tarafından ikinci defa işgali, Batı Trakya'nın Ustruma Nehri'ne kadar, Doğu Trakya'nın Terkos-Küçük Çekmece'ye kadar işgali. Ruslar, Batı Trakya'nın işgalinde Bulgarları kullanırlar (Harita-1).

Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması;
Bulgaristan Devleti kurulmasının kabulü, Batı Trakya'nın ve ayrıca Batı Trakya'nın batısındaki Üsküp, Manastır, Debre ve Ohri Gölü ile Doğu Trakya'nın önemli bölümünün (Edirne, Kırklareli) Bulgaristan'a verilmesi (Harita-2)

Meriç batısındaki ve kuzeyindeki Türklerin, Rus işgaline ve topraklarının Bulgarlara verilmesine karşı Rodop'ta örgütlenmesi ve silahlı direnmeye başlaması, direnmenin yayılışı.

Rusların Rodop kahramanlarına saldırıya başlaması, 14 Nisan da Çirmen yakınlarında ilk çarpışma.

Türk direnişçiler tarafından "Rodop Türk Mukavemet Hükümeti'nin" kurulması;
Ahmet Timirski başkanlığında kurulan hükümetin 4 milyonluk bir nüfusa hükmetmesi, 250.000 kişilik bir askeri kuvvet oluşturması; verdikleri mücadele ile Ayastefanos Antlaşmasının Berlin Antlaşmasına dönüşmesine etkili olmaları.

Rodop direnişinin Lofça, Servi, Plevne, Tırnova ile Batı Trakya'ya yayılması.

• Bulgaristan Prensliğinin kurulması; böylece Yunanistan'dan sonra Batı Trakya'ya göz diken ikinci bir devletin tarih sahnesine çıkışı.·

• Ayastefanos ile Bulgaristan'a verilmiş olan Batı Trakya'nın (Arda Nehri Güneyi) tekrar Osmanlı Devletine verilmesi (Harita-2).

• Batı Trakya Osmanlıya geçince Rodop direnişinin büyük ölçüde azalması, ancak Doğu Rumeli Vilayeti içinde kalan Kırcali ve Ropçoz bölgelerinde mücadelenin sürdürülmesi; 8 yıl süren bu mücadele sonunda, 1886'da yapılan bir anlaşma ile Arda Nehri Kuzeyinde 300 köyün Osmanlı topraklarına katılmasının sağlanması (Harita-1).

Sureti Tesviye Antlaşması, Osmanlı-Bulgar;
Arda nehri kuzeyinde Rodop ve Kırcali bölgelerinde 300 köyün Osmanlı topraklarına katılması; amaçlarını gerçekleştiren Rodop Türk Mukavemet Hükümetin dağılması.
Doğu Rumeli Vilayeti'nin Bulgaristan'a verilmesi (Harita-1).

Balkan Savaşı·

• Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'ın genişleme amacıyla; Osmanlı devletinin Avrupa'daki topraklarına, Ekim 1912'de saldırmaya başlaması.
• 40 günde Makedonya ve Arnavutluk'un, 23 günde Edirne hariç Doğu Trakya'nın, 11 günde de Batı Trakya'nın elden çıkması (Harita-3).

Osmanlı Devletinin Bulgaristan'a savaş ilanı.

Bulgaristan'ın Osmanlı Devletine savaş ilanı.
Bulgaristan'ın Batı Trakya'ya saldırısı ve işgale başlaması.

Batı Trakya'nın Bulgarlar tarafından işgali:
21 Ekim Kırcaali'nin işgali.
27 Ekim Ferecik'in işgali.
29 Ekim Karaağac'ın işgali.
05 Kasım Drama ve Kavala'nın işgali.
06 Kasım Serez'in işgali.
19 Kasım Dedeağaç'ın işgali.
20 Kasım İskeçe'nin işgali.
21 Kasım Gümülcine'nin işgali.
24 Kasım Ferecik'in geri alınması.

Batı Trakya'yı savunmakla görevli Osmanlı Kırcaali Müfrezesi'nin Meriç Nehrini geçerek Doğu Trakya'ya çekilme girişimi.

Kırcaali Müfrezesi'nin Bulgarlara teslim olması.
Batı Trakya'da Türk hakimiyetinin sona erişi.

İkinci Balkan Savaşı'nın başlaması,
Osmanlı mirasını paylaşamamak yüzünden Bulgarların, Sırp ve Yunanlılara saldırması, sonrasında Romanya'nın Bulgaristan'a saldırması.

Serez'in Bulgar işgalinden Yunan işgaline girişi.

Doğu Trakya'daki Türk kuvvetlerinin, Balkan devletlerinin birbiriyle kapışmasından yararlanarak topraklarını kurtarmak amacıyla, Çatalca hattından ileri harekata geçmesi.

Edirne'nin kurtarılışı.

Dimetoka'nın kurtarılışı.

Sofulu'nun kurtarılışı.

Bükreş Antlaşması'nın imzalanması ve Balkan devletleri arasında savaşın son bulması;
Antlaşma ile Mesta-Karasu Nehri batısının (Kavala, Drama, Serez) Yunanistan'a; Mesta ile Meriç Nehri arası Batı Trakya'nın Bulgaristan'a bırakılması (Harita-1).

Yarbay Enver (Paşa) tarafından, Batı Trakya Türklerini Bulgar mezalimine karşı korumak amacıyla, 116 kişilik bir gönüllü müfrezesinin Kuşçubaşı Eşref'in komutasında Batı Trakya'ya gönderilmesi.

Türk müfrezesinin Bulgarlarla Koşukovak çarpışması.

Mestanlı'nın muharebesiz alınması.

Kırcaali'nin alınması, Osmanlı devletinin müfrezenin ilerlemesinden rahatsız olması ve hareketini durdurmasını istemesi.

Müfreze komutanı Kuşcubaşı ile onları İstanbul'un onayı olmadan gönderen Enver'in Ortaköy'de görüşmesi ve bütün Batı Trakya'nın kurtarılmasına karar vermeleri;
Müfrezenin Binbaşı Süleyman Askeri'nin komutasında gönderilen kuvvetlerle güçlendirilmesi.

Gümülcine'nin kurtarılması.

"Garbi Trakya Hükümeti Muvakkatesi"nin kurulması
Hükümetin; İcra Hükümeti ve Genelkurmay Başkanı Süleyman Askeri, Kuvayi Milliye Umum Müfettişi Eşref Kuşçubaşı; merkezi Gümülcine.

Tüm Batı Trakya'nın Dedeağaç hariç (Yunanlılarda) kısa sürede kurtarılması;
Bir hükümet kurulmasının İstanbul'da tedirginlik yaratması, Batı Trakya'da mücadele verenlere yurda dönün emrinin verilmesi.

Batı Trakya idarecilerinin, dön emrine bağımsızlık ilan ederek karşılık vermeleri;
"Garbi Trakya Hükümeti Muvakkatesi" isminin "Garbi Trakya Hükümeti Müstakilesi"ne dönüştürüldüğünü ilan etmeleri; böylece yeni bir Türk Devleti'nin daha tarih sahnesine çıkması.

Yunanlıların, Batı Trakya'da Türk devleti kurulmasını memnunlukla karşılamaları, askeri yardım sözü vermeleri, Batı Trakya'nın Bulgarların elinden çıkmasını sağlamayı çıkarlarına uygun buldukları için ellerinde bulundurdukları Dedeağaç'ı yeni hükümete devretmeleri.

Dimetoka'nın kurtarılışı.

Dedeağaç'ı da aldıktan sonra daha da güçlenen Batı Trakya Türk Devleti;

• Başkentini Gümülcine olarak ilan eder.
• Ayyıldızlı, yeşil, beyaz ve siyah renkli özel bayrağını resmi binalara çeker. (Resim-1)
  
  
• Pasaport sistemini, posta teşkilatını kurar, pul bastırır.(Resim-2)
  
  
• Batı Trakya ajansını kurar.
• Milli marşını kabul eder.
• "Özgür" adlı resmi gazete çıkarır.
• Türkçe, Fransızca "Independant" isimli gazete çıkarır.
• Bütçesini hazırlar, bütçesi ile 30.000 kişilik ordusunu 61.000 kişiye çıkarmayı planlar.

İstanbul Antlaşması'nın uygulanmasını sağlamak için, Albay Cemal'in (Bahriye Nazırı Cemal Paşa) Batı Trakya'ya gelişi, Batı Trakya yöneticilerini ikna edişi.

Batı Trakya Bağımsız Hükümeti'nin kendini feshetmesi ve bölgenin Bulgarlara devrinin başlaması.

Bulgar işgalinin tamamlanması.
Silahların ve beş Türk subayının bölgede bırakılarak diğerlerinin İstanbul'a dönmesi.