Mustafa Kemal'in Amasya'dan, Edirne'deki Kolordu Komutanı Cafer Tayyar'a, Anadolu Milli Mücadelesi ile birlikte çalışmalarını istemesi.
"Anadolu ve Trakya'daki tüm cemiyetleri birleştirmek ve Anadolu ve Rumeli vilayetleri delegelerinden kuvvetli bir merkezi heyet teşkil etmek kararlaştırılmıştır. Bu heyet Sivas'ta toplanacaktır. İstanbul'da iken Trakya Cemiyeti üyeleriyle görüşmüştüm. Şimdi zamanı geldi. Derhal teşkilat yapsınlar ve buraya bir iki delege göndersinler. Bunlar gelinceye kadar beni vekil tayin etsinler."

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
"Batı Trakya'nın siyasi geleceği hakkında yabancılarla yapılacak temaslarda uyanık davranılmalıdır. Esas olarak, Osmanlı Devleti'nin 1914'teki hududunda hiçbir şekilde değişiklik kabul etmemek ve Batı Trakya'nın kısmen veya bütünüyle Osmanlı devletine katılmasını söz konusu etmemek gereklidir. Batı Trakya'da bağımsız bir İslam Hükümeti kurulması vaadi ile, Meriç doğusundaki bir kısmın, örneğin Midye - Enez hattına kadar olan kısmın dahi buna katılması teklifine aldanmak uygun değildir."

Nutuk, Belge 288

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
"Asıl maksadımız, memleketi parçalanmaktan kurtarmak ve istiklâlini sağlamaktır. İngiltere ve onunla işbirliği yapan Fransa bu gayemizin gerçekleşmesine engel olmaktadırlar. Bulgarlar da, bu devletlerden şikayetçidirler. Bu iki devletin himayesini gören Rumlara karşı girişecekleri hareketlerde başarılı olmalarını isteriz. Bu bakımdan, Bulgarlarla ilişki kurulması ve devam ettirilmesi uygundur."

Nutuk, Belge 289

Heyet-i Temsiliye Kararı-Sivas
"Batı Trakya için oradaki dindaşlarımızın Wilson prensiplerine dayanarak kendiliklerinden haklarını talep ve tarafımızdan icap eden yardım tarzının en uygunu olduğu, Batı Trakya parçasının yabancı sömürgesi olmaya katiyen razı olmaması ve Meriç'in doğusu ile birleştirilerek bağımsız bir hükümet tesisi ise Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin esaslarına aykırı olduğu gibi, bu şekil Edirne vilayetinin de kaybına sebep olacağından, katiyen çekinilmesi."

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
" En önemli mesele, bu topraklarda (Batı Trakya) ezici nüfus çoğunluğunu oluşturan Türklerin kesinlikle hiçbir yabancı idaresi ve himayesine yönelmemeleridir. İlk adım olarak bağımsızlık veya muhtariyetlerini kazanmaya çalışmalıdırlar...(Batı Trakyalılar) ancak Wilson prensiplerini ileri sürerek ve milli birliklerine ve milli teşkilatlarına dayanarak bağımsızlıklarına ulaşabilirler. Barışın imzasından sonra ortaya çıkacak duruma göre ana vatana katılma fırsatı göz önüne alınabilir."

Nutuk, Belge 296

"Trakya - Paşaeli Cemiyeti'nin siyasi programı, mütareke imzaladığı gün, hududumuz içinde kalmış olan Meriç'in doğusunu (Doğu Trakya), Türk vatanının ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul etmek ve bu anlayışla savunmak olmalıdır."

Nutuk, Belge 296

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
"Batı Trakya'nın tamamen Türklerin elinde bir bütün olarak kalması ve uygun zaman ve fırsatta ana vatana katılması hepimizin tek gayesidir. Bu sebeple bu aziz parçanın hiçbir sebep ve bahane ile yabancı müstemlekesi olmaya razı olmaması esastır...
Müdafaai Hukuk Cemiyeti, mütareke zamanındaki hududu esas kabul etmiş olduğundan, Meriç'in batısını resmi bir lisanla söyleyemez. Bu sebeple amacın gerçekleştirilmesi için en birinci çare, Batı Trakya'da ezici çoğunluğu oluşturan dindaş ve ırkdaşlarımızın milli teşkilatlarını geliştirip, Wilson prensiplerine dayanarak hukuklarını istemeleri ve elde etmeye çalışmalarıdır. Yabancı işgaline kesinlikle rıza gösterilmemesi ana koşuldur."

Nutuk, Belge 294

Heyet-i Temsiliye Kararı-Sivas
"Batı Trakya'nın kendi dahilinde meydana getirilerek mutlak birlik ve mükemmel teşkilat ile emek nail olması"

Heyet-i Temsiliye Kararı-Sivas
"Batı Trakya'nın Bulgarlara bırakılan kısmında ihtilâl ile Bulgarları atmanın uygun görülmediği."

Misak-ı Milli'nin kabulü
"Madde 3 - Türkiye barışına bırakılan Batı Trakya hukuki durumunun belirlenmesi, halkının özgürce katılacağı halk oylaması ile olmalıdır."

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası
"Doğu ve Batı Trakya'nın bir mülki birlik içinde ifade ve ilanı doğru değildir. Doğu Trakya, itiraz ve münakaşa götürmez bir şekilde Türk vatanının bir parçasıdır. Batı Trakya ise, bir barış antlaşması ile vaktiyle bırakılmış bir vatan parçasıdır. Doğu ve Batı Trakya'nın ısrarla birliğini iddia etmek, Doğu Trakya üzerinde de, bazı yabancı iddialarına sebep olabilir. Doğu Trakya üzerine, hiçbir münakaşa gündeme getirilmemelidir."

Nutuk, Belge 251 a,b.

Mustafa Kemal'in, Yunan işgali üzerine faaliyeti duran Trakya-Paşaeli Cemiyeti'nin Ankara'ya gelen üyelerine, bazı koşullarla yeniden faaliyete geçmelerine izin vermesi.

• Batı ve Doğu Trakya'da, Yunan işgal kuvvetlerine karşı, Bulgaristan'da, gerektiğinde harekete geçilmek üzere teşkilat kurulması ve bu amaçla aynı zamanda İstanbul'da da çalışılması, bu faaliyetin Ankara'daki Genelkurmay Başkanlığı'nın talimatına göre yürütülmesi.

• Doğu Trakya'nın Türk vatanının ayrılmaz bir parçası olduğu ve üzerinde hiçbir tartışma olmayacağı; Batı Trakya'ya ise plebisite dayanılarak muhtariyet veya bağımsızlık kazandırılması.

• Batı Trakya'daki Yunan kuvvetlerini yerlerinde tutacak ve uğraştıracak faaliyette bulunulması.

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
United Telgraph muhabirine demeç:
"...Ezici bir Türk çoğunluğuna sahip olan Batı Trakya'ya gelince, bu bölgenin geleceğini tayin için halk oyuna başvurulmasını kabul ederiz."

Mustafa Kemal'in Batı Trakya Politikası.
Dail Mail muhabirine İzmir'de demeç:
"Avrupa'da Meriç hududu hattından fazla bir isteğimiz yoktur."

"Yugoslavya Kralı Aleksandr'ın , Türkiye'ye, Yunanistan'a karşı ikili anlaşma önerisi;
Yunanistan'ın mağlup ve perişan durumundan yararlanılarak Yugoslavya'nın Yunan Makedonyasını, Türkiye'nin Batı Trakya'yı işgalini öngören önerinin Mustafa Kemal tarafından reddedilmesi."

Mustafa Kemal'e yapılan öneri
"Karşımızda kuvvet namına bir şey kalmamıştır. Büyük devletlerin de artık bizim işlerimizle fazla meşgul olmaya niyetleri olmadığı görülüyor. Dolayısıyla fırsattan istifade ederek Batı Trakya'ya girelim ve Selanik'e kadar yürüyelim."

Mustafa Kemal'in Yanıtı:
" Arkadaşlar! Zafere ulaşmak için insan kudret ve takatinin son haddine geldiğimiz alem bilmese bile bizim hiçbir zaman unutmamamız lazımdır. Fakat ben bunun üzerinde fazla duramıyacağım. Size başka bir şey hatırlatacağım . Bilirsiniz ki biz, işe başlarken davamızı "Milli Misak" adı altında toplamış ve aleme ilan etmiştik. Bu ilan, dünyaya karşı bir taahüd mahiyetindedir. Daha ilk adımda verdiğimiz sözü tutmamış bir heyet vaziyetine giremeyiz. Asla hatırdan çıkarmamalısınız; bizimen büyük kuvvetimizi, bugün de yarın da dürüst, açık bir siyaset ve sözlerimize bağlılık teşkil edecektir.

Lozan Barış görüşmelerinde Türk heyetinin;

• Doğu Trakya hududunun 1914'teki hudut olarak belirlenmesini (Meriç batısı, Karaağaç, Dimetoka, Sofulu bölgelerinin Türkiye'ye verilmesini);

• Batı Trakya'nın geleceği için halkın oyuna başvurulmasını, istemesi.Görüşmelerde her iki istek de kabul ettirilemez

Mustafa Kemalin Batı Trakya politikası
İstanbul gazetecileri ile İzmit görüşmesinde :
"...Bence Makedonya'dan, Batı Trakya'dan bütün Türkleri buraya getirmek lazımdır. Ve bir daha Avrupa seferi yaparak, oralara gitmeyi düşünmemeliyiz."

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması
Ankara Hükümeti tarafından Lozan'a giden Türk heyetine verilen direktif:

• Doğu Trakya'da 1914 hududunun elde edilmesine çalışılacaktır.

• Batı Trakya için Misak-ı Milli'nin ilgili maddesi (plebisit ile geleceğinin belirlenmesi) gerçekleştirilecektir. Antlaşmanın bölge ilgili sonuçları:

• Batı Trakya Yunanistan'a bırakılır.

• Türkiye'ye Meriç Nehri'nin batısından sadece Karaağaç verilir. Daha önce Meriç Nehrinin 2 km. doğusundan geçen hudut nehrin talveg hattına kaydırılır.

• Batı Trakya'daki Türkler, Türkiye ile Yunanistan arasında yapılacak nüfus mübadelesinin dışında tutulur. Ancak görüşmelerde, Mesta - Karasu ile Meriç Nehri arası Batı Trakya olarak kabul edildiğinden, Mesta ile Ustruma Nehirleri arasında kalan Kavala, Drama, Serez bölgelerindeki Türkler mübadeleye tabi olur ve Türkiye'ye gelirler.