| 28
Eylül 1949 |
Batı
Trakya azınlık cemaatinin yönetim kurullarının belirlenmesi
ve yetkileri ile ilgili Kral iradesinin ilanı.
İradenin 7nci maddesi:
"Cemaat yönetim kurulları, hükümleri altındaki şehir
azınlık okullarını yönetecekler ve buralarda görev alacak
olanların atanması veya görevden alınması yetkisine
sahip olacaklardır."
Bununla 2345/1920 sayılı yasanın bir bölümü hayata geçirilir
ve cemaat yönetim kurullarının 3 yılda bir yapılan seçimle
iş başına gelmeleri sağlanır.
|
| 20
Nisan 1951 |
Türkiye-Yunanistan
Kültür Antlaşması imzalanması;
17 Mayıs 1952'de yürürlüğe girer. Türk yurttaşı
öğretmenlerin Batı Trakya'daki ilk ve orta öğretim okullarında
öğretmenlik yapması; Batı Trakyalı Türk çocuklarının
Türkiye'de öğretmen olarak yetiştirilmesi; karşılıklı
burslar verilmesi; okul kitaplarındaki yanlışların düzeltilmesi;
ilişkilerin artırılmasını içerir.
|
| Aralık
1952 |
Cumhurbaşkanı
Celal
Bayar'ın Batı Trakya'yı ziyareti;
Gümülcine'de ilk Türkçe eğitim yapan Celal Bayar
Lisesi'nin açılışı.
|
| 28
Ocak 1954 |
Azınlık
Okulları Eğitim Kanununun, (3065 sayılı Mareşal Papagos
Kanunu) yürürlüğe girişi.
Gereken her yerde "Müslüman, Müslümanca" deyimleri
yerine "Türk, Türkçe" deyimlerinin kullanılmasını gerektiren
kanun. Türk azınlık okullarına, "Türk" ismini içeren
levhaların asılmasına izin verilmesi.
1967 Cuntası, bu kanunu ve okullardaki Türk ismini kaldırır.
Ancak derneklerde Türk ismi kullanımı devam eder.
|
| 16
Aralık 1960 |
Türkiye
tarafından, "Yabancı memleketlerde Türk asıllı ve yabancı
uyruklu öğretmenlere sosyal yardım yapılması hakkında
kanun (168 sayılı)" çıkarılması.
Batı Trakya'daki öğretmenlere Yunanistan vermediği
takdirde, Türkiye tarafından emeklilik hakkının verilmesi.
Bu uygulama halen devam etmektedir.
|
| 1966 |
"Selanik
Özel Pedagoji Akademisi" nin açılması.
Amaç; Türkiye'ye gidip eğitim kursu görmüş veya
Türkiye'deki öğretmen okullarında okumuş Batı Trakyalıları
devreden çıkaracak öğretmen yetiştirmektir.
Bu okula yalnız Yasak Bölge'de doğmuş Pomak gençleri
alınır, üç yıl boyunca Yunanca eğitim verilir ve Türk
okullarına öğretmen olarak gönderilir. 1973'ten bu yana,
Türkiye'de okumuş hiçbir Batı Trakyalı öğretmene Türk
okullarında çalışma izni verilmemektedir.
|
| 20
Aralık 1968 |
Türk-Yunan
Kültür Komisyonu tarafından hazırlanan bir protokolün
imzalanması.
Protokolle; her iki ülkenin sınırları içindeki Türk
ve Rum azınlığın dini ve etnik bilincine saygı gösterilmesinin
garanti altına alınması; azınlık dilinin serbestçe kullanılmaya
devam etmesi; azınlığın dilindeki ders kitaplarına izin
verilmesi kararlaştırılır.
Batı Trakya Türk okullarında görev yapmak üzere Türkiye'den
35 öğretmenin "Kontenjan Öğretmeni" ismi ile Batı Trakya'ya,
aynı sayıda öğretmenin de İstanbul Rum okullarına karşılıklı
gönderilmesi ile ders kitaplarının Türkiye'den gönderilmesi
kabul edilir.
|
| 21
Ocak 1972 |
Okul
encümenlerinin yetkilerini ortadan kaldıran ve eğitimde
baskıya artıran 1109 sayılı kanun hükmünde kararnamenin
yürürlüğe girmesi "Türk Okulu" isimleri "Azınlık Okulu"
olarak değiştirilir, okul encümenlerinin yetkileri
ellerinden alınır.
|
| 1977 |
Batı
Trakya azınlık okullarına ilişkin 694 sayılı yasanın
çıkışı.
Azınlık okulları yönetiminin Cemaat Yönetim Kurullarından
alınıp valilere verilmesi.
|
| 1977 |
Azınlık
Okullarında sadece Selanik Özel Pedagoji Akademisi mezunlarının
öğretmenlik yapmasını öngören 695 sayılı yasanın çıkışı.
|
| 1978 |
Bakanlık
kararnameleri ile Türk okullarındaki Türkçe ders ve
dersliklerinin azaltılması.
|
| 18
Eylül 1979 |
Türklerin
eğitim, sosyal ve kültürel gelirlerini sağlayan vakıfların
yönetimlerinin valiliklere devredilmesini öngören bir
yasa tasarısının meclis gündemine alınması.
|
| 1984 |
Türk
okullarında, Türkçe okunan derslerden de Yunanca sınav
zorunluluğu getirilmesi ve sınavların okul dışından
gelen öğretmenler tarafından yapılmaya başlanması.
|
| 1985 |
Pasaport
Sorununun Başlaması
Türklere pasaport verilirken; "Dönüş dahil, birden
fazla seyahat (çıkış) için geçerlidir." İbaresinin "Dönüş
dahil" sözcükleri karalanmış olarak verilmesi. %60'ı
okuma-yazma bilmeyen Türkler, bu durumun farkına varmadan
çıkış yapınca, dönüşte Yunanistan'a sokulmaz ve vatandaşlık
yasasının 19. maddesine göre vatandaşlıktan atılır.
Türkiye'nin bu tür pasaport taşıyanları ülkeye sokmaması
üzerine, uygulamaya 1986 ortalarında son verilir.
|
| 1985 |
1984-1985
öğretim yılında, sadece birkaç dersin Türkçe okutulduğu
248 ilkokuldan 1000 öğrenci mezun olur, bunların 100
kadarı orta öğretime gidebilir. Aynı yıl İskeçe Lisesi'nden
bir öğrenci mezun olur.
|
| Mayıs
1986 |
Türk
öğrencilerinden 80.000 drahmi kayıt parası alınmaya
başlanması.
Bunu veremeyenlerin okula gidememesi.
|
| 03
Ocak 1991 |
Türk
Vakıflarına Darbe Yasasının uygulamaya sokulması.
12 Kasım 1980'de kabul edilen 1091 sayılı yasa,
tepkiler üzerine, 10 yıl askıda tutulur. Bir cumhurbaşkanı
kararnamesi ile bu tarihte uygulamaya sokulur.
Kararnamenin getirdiği esaslar:
Her vakıf beş kişilik
yönetim kurulu tarafından yönetilecek, yönetim kurulu
üyeleri güya seçimle belirlenecek ama öyle bir düzenleme
yapılmış ki valinin istemediklerinin kurula girmesi
olanaksızdır.
Yönetim Kurulu'na vakıftan
ödenek verilecek; böylece vakıf yönetmek hayır işi
yapmaktan çıkarılıp ekmek kapısı haline getiriliyor.
Vakıf bütçelerini vali
onaylayacak, vali oluru olmadan hiçbir harcama yapılmayacak,
vali gelir ve giderlerde istediği gibi değiştirme,
ekleme ve çıkarma yetkisine sahip. Vakfı felce uğratmak
istediği anda bütçeyi yada bir harcamayı onaylamaması
yetecek.
Bir okula vakfedilmiş
olan mülkün geliri Yunan Eğitim Bakanlığına verilecek.
Yani Türk okullarının hayatiyeti insafa terk ediliyor.
Vakıflar, mal varlıklarına
ilişkin belge ve tapularını bir yıl içinde Maliye
Bakanlığı'na sunacak. Bu şu demek, sunamadığı takdirde
vakıf malı hazine malı olacak. Pek çok işgal ve savaş
yaşanmış bölgede, birkaç asırlık bu eski kuruluşların
bütün kayıtlarını koruyabilmelerinin zorluğu bilindiği
için bu madde konmuş olmalı.
Böylece 1977'de azınlık
eğitimini, 1990'da müftülüğü denetim altına alan Yunanistan,
1991'de de vakıfları denetim altına alır.
|