| 25
Ekim 1913 |
Batı
Trakya Bağımsız Hükümeti'nin kendini feshetmesi ve bölgenin
Bulgarlara devrinin başlaması.
|
| 30
Ekim 1913 |
Bulgar
işgalinin tamamlanması.
Silahların ve beş Türk subayının bölgede bırakılarak
diğerlerinin İstanbul'a dönmesi.
|
| 06
Eylül 1915 |
Osmanlı
- Bulgar hudut düzeltme antlaşması;
Osmanlı
Devletinin yanında savaşa girmesini sağlamak için
Bulgaristan'a toprak tavizi; verilen topraklar: Meriç
Nehri doğu kıyıları, Dimetoka, Kuleliburgaz, Karaağaç,
Arda Nehri kuzeyi ve Paşa Mahallesi ile Tunca Nehrine
kadar olan saha (Harita-4).
|
| 30
Mayıs 1917 |
Almanya'nın
Balkanlara yönelik bir barış projesi hazırlaması, projede
"Türkiye'nin Meriç bölgesi hakkındaki isteği pek haklı
ve yerindedir" demesi ve tarafların görüşlerini istemesi;
Osmanlı
Devletinin buna karşılık "Ahalisinin ekseriyeti
Türk ve müslüman olan Batı Trakya'nın Osmanlı Devleti'ne
geri verilmesi" isteğinde bulunması; Bulgarların Trakya
hududunda hiçbir değişiklik yapmaya yanaşmamaları.
|
| 24
Eylül 1918 |
Müttefikler
arası Berlin Antlaşması ile Meriç sınırında düzeltme
yapılması;
06 Eylül 1915 Antlaşması ile Meriç Nehrinin doğu kıyıları
Bulgaristan'a verilmişken, bu antlaşma ile Nehrin doğu
kıyısındaki 2 km genişliğindeki şerit bölge Türklere
bırakılır ve sınır Nehrin talveg hattından geçer. Karaağaç,
Dimetoka ve çevresi tekrar Bulgarlarda kalır (Harita-4).
|
| 29
Eylül 1918 |
Bulgaristan'ın
yenilgiyi kabul ederek İtilâf devletleri ile ateşkes
yapması.
|
| 01
Mart 1919 |
Paris
Konferansı'nın Batı ve Doğu Trakya'nın Yunanlılara
verilmesini tavsiyeye karar vermesi.
Venizelos, 2 Kasım 1918'de Trakya'nın Yunan olduğunu
ileri sürerek İstanbul dahil, bölgenin Yunanistan'a verilmesini
ister. Bulgar meclisindeki Batı Trakya Türk mebuslarından
birkaçını satın alarak; bunlara, Batı Trakya'nın Bulgar
zulmünden kurtarılarak Yunanistan'a verilmesini belirten
demeçler verdirtir. |
| 11
Mart 1919 |
Paris
Konferansı'nın, 01 Mart tarihli Trakya kararını
ertelemesi, Trakya'nın geleceğinin Osmanlı ve Bulgar
barış anlaşmaları görüşülürken ele alınmasını kararlaştırması.
|
| 15
Ekim 1919 |
Bulgarlardan
alınarak müttefikler adına Fransız askerlerinin idaresine
bırakılan Batı Trakya'da, Fransızlar tarafından "Müttefikler
Arası Batı Trakya Hükümeti" kurulması.
İtilaf Devletleri, Bulgarlara kabul ettirecekleri barış
antlaşması hükümlerini önceden Bulgarlardan isterler.
İsteklerinin içinde Batı Trakya'nın İtilaf Devletlerine
teslimi de vardır.
Batı Trakya'da kurulan bu idare bir geçiş dönemi idaresidir
ve asıl amaç bölgenin Yunanlılara devrini kolaylaştırmaktır.
Fransızlar hükümet fiilen kurulmadan önce İskeçe'nin
Yunanlılar tarafından işgal edileceğini dahi açıklarlar.
Kurulan hükümet, tamamen Fransız güdümünde kukla bir
hükümettir. Hükümet üyeleri Türklerden oluşmuştur..
|
| 17
Ekim 1919 |
İskeçe'nin
Yunan askerleri tarafından işgali.
|
|
18 Ekim 1919 |
Bulgarların
Batı Trakya'yı boşaltmaya başlaması; Fransız askeri
birliklerine devir işi 20 Ekim'de sona erer.
|
|
27 Kasım 1919 |
Bulgar
Barış Antlaşması- Nevilly
Bulgarlara imzalatılan barış antlaşması öncesinde,
Paris Barış Konferansında, Batı Trakya'nın geleceği üzerine
uzlaşılan bir karara varılamaz. Orta yol olarak, geleceğini
daha sonra belirlemek üzere, müttefiklere verilmesi,
geleceğini belirleme yetkisinin de müttefiklerde olduğu
hükmü konur.
Barış Konferansı bu yetkiye dayanarak, antlaşmadan önce
Batı Trakya'nın kuzey kısmını; Nevrekop, Ropçoz, Paşmaklı,
Eğridere, Darıdere, Kırcaali, Koşukavak, Ortaköy ve
Mustafa Paşa kazalarını Bulgarlara bırakır. Diğer bölgelerin
boşaltılmasını ve Fransız birliklerine devredilmesini,
Ekim 1919'da gerçekleştirir. Boşaltılan yerler; Karaağaç,
Dimetoka, Sofulu, Dedeağaç, Gümülcine ve İskeçe kazalarıdır
(Harita-1).
|
|
16 Şubat 1920 |
İtilaf
Devletlerinin Bulgaristan hükümetine; kuzeyden gelen
Bolşevik hareketine karşı koymak üzere, kendi emirlerine
altı tümen verirler ve Bolşevik hareketini yok ederlerse;
Batı Trakya'yı hemen, Doğu Trakya'yı daha sonra vereceklerine
söz vermeleri.
Ancak Bulgaristan öncelikle kendi içindeki Bolşevik
hareketi durduramaz.
|
|
02 Mart 1920 |
Bulgaristan'ın
İtilaf Devletlerine nota vermesi, (Batı) Trakya'nın
yalnız büyük devletlerden biri vasıtasıyla idaresini
kabul edebileceğini ve Yunanistan'a verilmesi halinde
doğacak üzücü olaylardan sorumluluk kabul edemeyeceğini
bildirmesi.
|
|
24 Nisan 1920 |
San-Remo
Konferansı
Batı ve Doğu Trakya'nın itilaf devletlerince Yunanistan'a
verilmesi, Sevr
Anlaşması maddelerinin hazırlanması.
|
|
14 Mayıs 1920 |
Yunanlıların,
San-Remo Konferansı ile kendisine verilen Batı Trakya'yı
işgale başlamaları.
İşgale, bazı yerlerde sessiz protesto ile (Sokağa çıkmamak,
kepenk kapatmak, siyah bayrak asmak vb.), bazı yerlerde
daha önce oluşturulan çetelerin küçük çaplı silahlı
direnişi ile tepki verilir.
|
| 04
Haziran 1920 |
Bulgaristan Başbakanının, Batı
Trakya'nın işgalini tamamlayan ve Meriç Nehri kıyılarında
askeri yığınak yapmaya başlayan Yunanistan'a yönelik
değerlendirmesi; "Yunanistan kendisine verilen büyük
kemiği küçük midesine indiremeyecektir."
"Trakya'nın Yunanistan'a terki, her Bulgarın kalbinde,
derin bir elem duygusu uyandırmaktadır. Fakat Bulgar milleti,
yakın bir gelecekte, Akdeniz'de bir kapıya sahip olacağından
kesinlikle şüphe etmemelidir. Çünkü Yunanistan elde ettiği
toprakları muhafaza edemez. Bulgaristan; Makedonya'yı,
Trakya'yı, Çatalca'yı nasıl elinde tutamadıysa, Yunanistan'da
kendisine verilen büyük kemiği küçük midesine indiremeyecektir." |
| 14
Nisan 1922 |
Bulgaristan'ın
Cenova Konferansına bir muhtıra göndererek, Ege Denizi'ne
bir çıkış yeri istemesi ve Trakya'ya muhtariyet verilmesini
tavsiye etmesi.
|